مگس سیمولیوم

مگس سیمولیوم

از راسته دوبالان و خانواده سیمولیده می باشند که در این خانواده ۱۲ جنس وجود دارد.در این خانواده، گونه هایی از سه جنس سیمولیوم،پروسیمولیوم ، اوسترو سیمولیوم به طور منظم  انسان را نیش می زنند.

مهمترین جنس شناخته شده از نظر پزشکی سیمولیوم می باشد که شامل گونه های : S. damnosum, S. neavei, S. ochraceum, S. metalicum, S. callidum.

انتشار:

گونه های سیمولیوم انتشار جهانی دارند و در تمام دنیا به استثناء زلاندنو،هاوائی و بعضی جزایر کوچک انتشار دارند.

کوه های جنگلی شمال غربی ایران، به عنوان مثال در منطقه ارسباران،  Prosimulium پیدا شده است.

مرفولوژی:

این مگس ها به نام مگس سیاه Black fly شناخته می شوند.دوبالان بسیار کوچکی هستند به طول ۱/۵ تا ۴ میلیمتر که دارای بدنی قوی وسینه نسبتا فشرده و گوژپشت می باشند.رنگ بدن سیاه ولی روی بدن و پاها انواع موهای سفید،نقره ای ویا زرد وجود دارد.

در سر یک جفت چشم مرکب وجود دارد که در ماده ها از هم فاصله دارد.در حالی که در نرها قسمت اعظم سر را چشم ها فراگرفته اند و در قسمت بالا و جلو آن یعنی زیر پایه آنتن ها به هم چسبیده اند.

آنتن ها کوتاه و سخت و دارای بندهای مشخص بوده ولی فاقد موهای بلند میباشند.قطعات دهانی کوتاه و نسبتا مشخص نیستند ولی پالپ ماکزیلار ۵ بندی به طرف پایین آویزان است و به راحتی دیده می شود.

تنها پشه های ماده نیش می زنند.قطعات نیش زن خرطوم عبارتند از :لب بالایی با دندانه های انتهایی،یک زوج آرواره بالایی،یک زوج آرواره پایین که هر دو در انتها دارای دندانه های ظریفی است و هیپوفارنکس.در پشت قطعات دهانی سوراخ کننده و زننده یک لب زیرین نسبتا بزرگ وجود دارد که به یک زوج لابلا گوشتی ختم می شود.

قطعات دهانی کوتاه وضخیم هستند و به طور عمیق در بافت میزبان فرو نمی روند.دندانه های موجود بر روی لب بالا پوست میزبان را میکشد و با عملی شبیه سوهان زدن آرواره پایین وبالا پوست را بریده و سپس مویرگ های ظریف را پاره می کنند.حشره خون را از حوضچه کوچکی که ایجاد می شود می مکد.

دوره زندگی:

تخم های تازه گذاشته شده به رنگ پریده و سفید می باشند ولی پس از مدتی به رنگ قهوه ای ویا سیاه در می آیند.طول آنها ۰/۱ تا ۰/۴ میلیمتر و کم وبیش سه گوش و پوسته نرمی دارند که ماده چسبناکی روی آنها را فراگرفته است.تخم ها همیشه در آبهای جاری گذاشته می شوند.

شش تا هشت مرحله لاروی وجود دارد.سر لارو معمولا تیره یا سیاه است و دارای یک زوج برس غذایی برجسته است که به نام بادبزن راسی نیز نامیده می شوند.بدن لارو بعد از سر کمی متورم است و در سطح شکمی درست در زیر سر یک پای کاذب کوچک به نام proleg وجود دارد که به حلقه هایی از چنگک های کوچک مجهز می باشد.

لاروها معمولا در جهت موازی با جریان آب خود را قرار می دهندو سر به طرف پایین قرار میگیرد.اینها غالبا فیلتر فیدر هستند و ذرات معلق غذا را به کمک برس دهانی بزرگ خود می بلعند.لارو ها در داخل پیله تبدیل به شفیره می شوند.

شفیره ها دارای یک زوج زائده تنفسی برجسته و رشته ای شکل و یا با دیواره پهن و نازک هستند که طول وشکل و تعداد رشته ها از صفات کلیدی مناسبی در تشخیص به حساب می آیند.

اهمیت پزشکی:

گونه های سیمولیوم  Onchocerca volvulus که ایجادکوری رودخانه (اونکوسرکیازیس) در کشورهای آفریقایی می شود را انتقال می دهد.

انگل آنکوسرکیازیس موجب خارش و ناراحتی در پوست، گره ها در مناطق استخوانی، ضایعات جدی چشم و نابینایی می شود و بنابراین مشکلات سلامت عمومی و خطرات اقتصادی اجتماعی را به میزان قابل توجهی ایجاد می کند.گاهی باعث ناراحتی غیر قابل تحمل می شوند و زخم ها می توانند عفونت های ثانویه را به وسیله باکتری ها، ویروس ها، پروتوزوها و نماتدها و غیره ایجاد کنند.

 

مگس ها گزش پاها را  (۷۹.۱٪)  نسبت به دست (۷/۱۷٪) و صورت (۳/۳٪) ترجیح می دهند و در  ساعات صبح و اوائل شب  فعال تر هستند .

مبارزه:

استفاده از مواد دور کننده به نظر می رسد که قابل اعتماد ترین روش حفاظت شخصی در برابر آلودگی و عفونت های مرتبط با حشرات کشنده است.

کاربرد حشره کش ها در لانه های لاروی روشی عملی می باشد.مقدار حشره کش مورد استفاده بر اساس سرعت جریان و مقدار آب محاسبه می شود.

منابع: 

The Black Flies (Diptera: Simuliidae) of iran ,khazeni ,Adler,Telmadareiiy,Vatandoost

۲- Repellent activity of some essential oils against Simulium species in india

S Hazarika Sunil Dhiman Bipul Rabha RK Bhola Lokendera Singh

 Journal of Insect Science, Volume 12, Issu 2012, 5,

۳- Dematitis caused by simulium bite ,youssefi,iranian parasitoligy:vol.3,Der

توسط |۱۳۹۸/۱/۵ ۲۲:۰۳:۴۸فروردین ۵ام, ۱۳۹۸|دسته‌بندی نشده|