مگس های میاز

مگس های میاز

مگس ها در اکثر نقاط جغرافیایی در هر جایی که انسان بتواند زندگی کند به غیر از قطب ها در ارتباط با انسان وجود دارند و از انسان سود می برند. در جوامع انسانی مگس خانواده های موسیده (Muscidae)، کالیفوریده(Calliphoridae) و سارکوفاژیده (Sarcophagidae) در ارتباط نزدیک با انسان زندگی میکنند.

میاز:

میـاز عبارتـست ازعفونـت مهـره داران زنـده بـا لاروهـای maggots مگسهای dipterous( دو باله).ایـن لارو هـا بایـد برای یک مدت مشخص از مایعات بدن و یا غذ ای هضم شده میزبان خود که ممکن است زنـده و یـا مـرده باشـد تغذیه نمایند .

این بیماری بیـشتر در آب و هوای حاره ای اتفاق میافتد. اگرچه منحصر به این مناطق نیست و در حیوانات اهلی یک مشکل کشاورزی جهـانی اسـت . این بیماری در انسان ناشی از انگلهایی است که با یک میزبـان حیوانی ارتباط دارند.

میاز پوستی شایعترین شکل بالینی است، میاز نازوفارنژیال شـامل عفونـت بینـی – دهـان – سـینوس – گوش است و میاز چـشم (افتالمومیـازیس) و میـاز روده ای کـه ناشی از بلع ارگانیزم مربوطه است نیز دیده میشود.

میــاز روده ای یــک عفونــت تــصادفی اســت و زمانی اتفاق می افتد که تخم حشرات خورده شـده و بـه صورت لارو توسط مدفوع دفع می گـردد (البتـه ممکـن است این اتفاق در اثر خـوردن لارو حـشره نیـز صـورت گیرد). در بعضی موارد میاز روده ای ممکن است با قرار گـرفتن تخــم و یــا لارو حــشرات در نزدیکــی مقعــد در هنگام دفع مدفوع در محـیط هـای بـاز نیـز اتفـاق افتـد و متعاقب آن لارو در مدفدع دیده شود. دفع لارو معمـولاً موقتی و فاقد علائم بالینی است ولی اسـتقرار لارو هـا در بیمار تا قبل از خروج آنها همراه مدفوع می توانـد باعـث ایجاد درد فراوا ن و ناراحتی های گوارشی گـردد.

میـاز در دامپزشـکی اهمیـت فـوق العـاده ای دارد و بیماری انسان ناشی از انگلهایی است که با یک میزبان حیوانی ارتباط دارد.

شایعترین شکل میاز، شکل پوستی است. میـاز نازوفارنژیال شامل عفونت بینی، دهان، سینوسها و گوش است. میاز چشمی و میاز روده ای هم سایر اشکال میاز هستند.

انواع مگس های مولد میاز:

جــنس هــای مختلــف حــشرات از جملــه مگــس هــای خانگی، گاستروفیلوس، کالیفور آ ، مگاسلیا ، اریستالیس، فانیا، موسینا و سارگوفاگا مهم ترین عوامل میاز روده ای می باشند که تا کنون از آمریکـا، اروپـا و آسـیا گـزارش شده اند .در میان گونـه هـای جـنس سـارکوفاگا ، ســـارکوفاگا هموروئیـــدالیس، ســـارکوفاگا پرگرینـــا، ســـارگوفاگا هموروئیدالیس یک مورد از مراکش، ۲ مورد از ژاپـن و چند مـورد نیـز از اروپـای مرکـزی گـزارش شـده اسـت .کراســـیپالپیس و ســـارگوفاگا کارناریـــا گو نه هائی هستند که در ژاپن، ترکیه ، مـراکش و ایتالیـا گـزارش گردیـده اسـت .

از مهم تـرین گونـه هـای سـارگوفاگا عامـل ایجــاد میــاز دســتگاه گــوارش نیــز مــی تــوان بــه دو گونــه سارکوفاگا هموروئیدالیس و پرگرینا اشاره کرد.

مهمترین مگس های میاز:

درماتوبیا هومونیس:

یکی از مگسهای مـسبب میـاز اسـت. مگسهای ماده تخم خود را در خاک سایه یا لباسهای در حال خشک شدن ترجیحاً آلوده بـه ادرار یـا مـدفوع مـی گذارنـد در عرض۳-۱ روز لاروها بارور شده نزدیک خاک باقی میماننـد تـا بوسیله ی حرارت فعـال شـوند ( ماننـد گرمـای تـن انـسان یـا حیوان). مگسهای ماده تخم خود را به شکم بنـدپایان خونخـوار از جمله پشه میچسبانند وقتـی پـشه از یـک حیـوان خـونگرم خونخواری میکند حرارت موضعی باعث میشود لارو بارور شده بر روی پوست میزبان بیفتد(لارو مرحله اول) لاروها بدون ایجاد درد بطور مستقیم یا از طریق جراحتـی کـه پـشه ایجـاد کـرده است به پوست نفوذ مـیکننـد و بـه درم و بافـت زیـر پوسـتی دسترسی پیدا میکنند در عرض ۵ تا ۱۰ هفته لاروهای مرحله ی دوم و سوم ایجاد میشوند که دارای قلاب هستند.

 

مگس سارکوفاگا هموروئیدالیس:

یکی از انگل های خارجی اختیاری است که می تواند باعث میاز بافت های نرم در دام ها و انسان شود.

در مطالعـات صـورت گرفتــه تاکنـون میاز روده ای ناشـــی از سارکوفـاگادر انسان میاز روده ای که یک پدیـده تـصادفی است در اثر خوردن تخم و یا جـایگزینی تخـم و یـا لارو حـشرات در نــواحی رکتـوم در زمـان اجابــت مــزاج در محیط های باز و خارج از خانه اتفاق می افتد کـه در هـر حــال متعاقــب آن مــشاهده لارو حــشرات در مــدفوع را همــراه خواهــد داشــت . اســتقرار لارو هــا در دســتگاه گــوارش بیمــار تــا قبــل از خــروج آنهــا همــراه مــدفوع مــی توانــد باعــث ایجــاد درد فــراوا ن و نــاراحتی هــای گوارشی گردد. بطور کلی این شکل از آلـودگی کم ولی ا ز قسمت های مختلف دنیا از جمله اروپا، آسیا ، آفریقا و آمریکای جنوبی گـزارش شـده اسـت  . میاز روده ای گاهاً ممکن اسـت بـه صـورت کـاذب نیـز دیده شود و آن زمانی است که تخم ریـزی حـشرات بـر روی مــدفوع در خــارج از دســتگاه گــوارش و قبــل از مــشاهده و بررســی مــدفوع در آزمایــشگاه باشــد.از آنجائیکه معمولاً زمان نمونه گیری تا انجام آزمایش بـسیار کوتاهتر از زمـان تبـدیل تخـم بـه لارو اسـت میـاز روده ای کاذب به ندرت اتفاق می افتد.

کرایزومیابزیانا:

مگسی است سبزآبی از خانواده کالیفوریده که لارو آن بافت های بدن انسان و حیوانات اهلی و وحشی را برای تغذیه و رشد انتخاب میکند.

لارو آن انگل اجباری است و برخلاف سایر گونه های کرایزومیا،هرگز در بافت های غیرزنده و مایعات حیاتی رشد نمیکند.

 لوسیلیا سریکاتا:

یکی از عوامل میازیس است که به صورت اکتوپارازیت اجباری در حیوانات و به ندرت در انسان ایجاد میاز اختیاری می کند.

این انگل می تواند باعث میاز در دام ها و ندرتا در انسان بشوند. عفونت در انسان و دام های علف خوار در محل زخم ها اتفاق می افتد که می تواند منجر به خارش و التهاب محل ضایعه بشود.

لارو مگس لوسیلیا سریکاتا دارای ترشحات بزاقی می باشد که حضور ترکیبات ضد باکتری در آن به اثبات رسیده است. از قرون گذشته از این لارو برای درمان زخم های عفونی استفاده شده است. لارو درمانی به عنوان یک روش مطمئن و موثر در درمان زخم های دیابتی، زخم های عمیق، زخم های گرفتگی وریدی پا، زخم بستر و دیگر زخم های مشکل ساز نتایج رضایت بخشی داشته است. با توجه به معایبی همانند درد، تب ، اضطراب، واکنش ایمنی و … در دهه ی گذشته توجه دانشمندان به ترشحات این لاروها جلب شده است. ترشحات لارو لوسیلیا سریکاتا چندین پروتئاز، آنزیم دیفنسین، چندین آنزیم کیمیوتریپسین و…. وجود دارند که خواص میکروب کشی قابل توجهی از خود نشان داده اند. همچنین در ترشحات این گونه ی لارو، موادی وجود دارند که سبب تحریک رگ زایی، تحریک فاکتورهای رشد، تحریک مهاجرت فیبروبلاست ها به بافت زخم و تحریک کلاژن سازی در بافت زخم می شوند. در این مطالعه پس از پرورش لارو مگس لوسیلیا سریکاتا از آنها در شرایط استریل آزمایشگاهی عصاره گیری به عمل آمد و عملکرد ترشحات بدست آمده بلافاصله پس از استحصال و همچنین پس از نگهداری به مدت ۲۴ ساعت در دمای ºC25 و به مدت شش ماه در دمای ºC20- بر روی باکتری استافلوکوکوس آرئوس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد ترشحات لارو سه روزه ی لوسیلیا سریکاتا بلافاصله پس از استحصال قابلیت کنترل رشد باکتری استافیلوکوکوس آرئوس را داشت. این اثر پس از شش ماه نگهداری در دمای ۲۰ درجه سانتی گراد کاهشی از خود نشان نداد. اما ترشحاتی که تنها به مدت ۲۴ ساعت در دمای ºC25 نگهداری شدند، قادر به کنترل رشد باکتری استافلوکوکوس آرئوس نبودند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد در صورتی که ترشحات لارو لوسیلیا سریکاتا در دمای ºC20- حداقل به مدت ۶ ماه نگهداری شوند، قابلیت کنترل رشد باکتری استافیلوکوکوس آرئوس را دارند درحالی که ترکیبات آنتی باکتریال موجود در این ترشحات در دمای محیط بسیار حساس و ناپایدار می باشند.

اوستروس اویس :

 

این مگس میاز چشمی ایجاد مـی کند.

درمان و مبارزه:

پس از مشاهده خصوصیات مرفولوژی لارو و مگس، نمونه جدا شده باید تشخیص داده شود.توصیه می شود که پزشکان با مشاهده علایم بالینی، مشابه، بیماران را جهت بررسی بیشتر و تشخیص این انگل به آزمایشگاه ارجاع دهند.

درمان  همراه باپـاک کـردن بافـت از لارو مفید است . در مورد میاز پوستی گاهی فشار دادن دستی کافی است و معمـولاً قبل از مراجعه به پزشک انجام میشود. گاهی با مسدود کـردن مسیر نفـوذ جهـت جلـوگیری از تبـادل گـاز مـی تـوان آنـرا بـا فورسپس گرفت. برای شکل مهاجر بیماری تقریباً همیـشه نیـاز به جراحی است.

در مورد میاز زخم، برداشـتن دسـتی تمـام لاروهـای قابـل مشاهده و به دنبال آن دبریدمان و گـاهی شستـ شو لازم اسـت. استفاده از کلروفورم ۱۵ %در روغـن زیتـون یـا هـر نـوع روغـن دیگری یـا حتـی اتـر باعـث بـی حرکتـی لاروهـا مـی شـود. از ایورمکتین برای درمان میاز در حیوانات و حداقل یک فرد مبتلا به میاز زیر جلدی استفاده شده است.

برای پیشگری میتوان بـا بکار بردن حشرهکـشهـاو نیـز پـشه بنـد از عفونت میاز جلوگیری کرد. اطو کـشیدن روش مـؤثری بـرای از بین بردن تخمهای گذاشته شـده اسـت. پوشـیدن لبـاسهـای آستین بلند برای پوشاندن زخـم هـا و اجتنـاب از خوابیـدن در فضای باز راههای دیگر جلوگیری از عفونت با میاز است.

با توجه به مطالب یاد شده، آموزش دامداران در کنترل شرایط ایجاد کننده زخم ها در جهت پیشگیری از ابتلای دام ها به بیماری میاز می تواند نقش به سزایی در کاهش خسارات اقتصادی داشته باشد.

منابع:

  1. Zump F. Myiasis in man and animals in the old world: a textbook for physicians, veterinarians and zoologists. London: Butterworth. 1965.
  2. Sehgal R, Bhatti HP, Bhasin DK, Sood AK, Nada R, Malla N, et al. Intestinal myiasis due to Musca domestica: a report of two cases. Jpn J Infect Dis. 2002 Dec; 55(6): 191-3.
  3. JIANG Cipeng. A collective analysis on 54 cases of human myiasis in China from 1995- 2001. CMJ. 2002; 115(10): 1445-7.
  4. Morsy TA, Fayad ME, Salama MM, Sabry AH, el-Serougi AO, Abdallah KF. Some myiasis producers in Cairo and Giza abattoirs. J Egypt Soc Parasitol. 1991 Aug; 21(2): 539-46.
  5. Dubois E, Durieux M, Franchimont MM, Hermant P. An unusual case in Belgium of intestinal myiasis due to Eristalis tenax. Acta Clin Belg. 2004 May-Jun; 59(3): 168-70.
  6. Otranto D, Milillo P, Capelli G, Colwell DD. Species composition of gasterophilus spp. (Dipera, Oestridae) causing equine gastric myiasis in Italy: parasite biodiversity and risks for extinction .Vet Parasitol. 2005 Oct; 133(1): 111-
  7. ۸. Abkari A, Jouhadi Z, Hamdani A, Mikou N, Guessous N, Khalifa HH. Gastrointestinal myiasis: apropos of 1 moroccan case. Bull Soc Pathol Exot. 1999 Feb; 92(1): 20-2.
  8. Zardi EM, Iori A, Picardi A, Costantino S, Petrarca V. Myiasis of a perineal fistula. Parassitologia. 2002 Dec; 44(3-4): 201-2.
  9. Unat Ek, Merdivenci a case of intestinal myiasis caused by Sarcophaga larvae. Istanbul Tip Fak Mecmuasi. 1959; 22: 1361-3.
  10. Hasegawa S, Miwata H, Masuda S, Naruse H, Ozaki T. An infantile case of intestinal myiasis. Acta Paediatr Jpn. 1992 Feb; 34(1): 87-9.
  11. Tachibana H, Sasao M, Tanaka T, Nagakura K, Kaneda Y, Shinonaga S, et al. A case of intestinal myiasis in Japan. Tokai J Exp Clin Med. 1987 Dec; 12(5-6): 349-52. 13.Braverman I, Dano I, Saah D, Gapany B. Aural myiasis caused by flesh fly larva, Sarcophaga haemorrhoidalis. J Otolaryngol. 1994 Jun; 23(3): 204
  12. Centers for Disease Control (CDC). Intestinal myiasis. Washington- MMWR (weekly). 1985 March, 34(10); 141-3.
توسط |۱۳۹۸/۱/۲۷ ۱۹:۳۵:۰۱فروردین ۲۷ام, ۱۳۹۸|دسته‌بندی نشده|