کولیکوئیدس ها(میدج ها)

//کولیکوئیدس ها(میدج ها)

کولیکوئیدس ها(میدج ها)

از راسته دوبالان و خانواده سراتوپوگونیده می باشند .در این جنس بیش از ۸۰۰ گونه معرفی شده است که از مهره داران خونخواری کرده و از نظر پزشکی مهم می باشند.

مهمترین گونه ها شامل C. milnei، C. grahami، C. furens، Leptoconops beequarti.

انتشار:

جنس کولیکوئیدس با انتشار در منطق حاره و زیر قطبی گسترده ترین پراکندگی را در خانواده سراتوپوگونیده دارد.

مرفولوژی:

حشرات بسیار کوچک به طول ۱/۵ الی ۵ میلیمتر می باشند.سر کوچک حشره دارای یک جفت آنتن نسبتا بلند است که در نرها پروش می باشد.ضمائم دهانی نیش زن بسایر کوچک و نامشخص بوده و نمی توانند از روی لباس نیش بزنند.درنتیجه بیشترین مزاحمت را در ناحیه پیشانی ایجاد می کنند.

ضمائم دهانی شامل یک لب بالای تیز،یک جفت آرواره بالا و یک جفت آرواره پایین و یک هیپوفارنکس باریک و یک لب زیرین گوشتی می باشد.

در بسیاری از گونه ها قفس سینه در پشت با لکه های سیاه بسیار کوچک ومشخص پوشیده شده است.در تمام گونه های کولیکوئیدس بر روی سطح پشتی قسمت قدامی سینه ،یک جفت فرورفتگی کشیده ،کوچک و سیاه رنگ به نام گودال شانه ای (humeral pit) وجود دارد.

بالها کوتاه و نسبتا پهن بوده و به جز رگبال اول ، رگبندی بال ضعیف است.بالها فاقد فلس بوده و با موهای بسیار ریز پوشیده شده اند.

در اغلب گونه ها بالها دارای لکه های جدا و یا به هم پیوسته تیره و سفید شیری رنگ هستند.بالها به صورت تیغه های بسته قیچی بر روی شکم قرار می گیرند.

شکم خاکستری تیره یا قهوه ای متمایل به زرد یا سیاه بوده و در ماده ها انتها کم و بیش گرد می باشد.در حالی که در نرها انتهای شکم مجهز به یک جفت چنگک کوچک و مشخص می باشد.

 

دوره زندگی:

تخم هابه طول ۰/۵ میلیمتر و قهوه ای یا سیاه رنگ،استوانه ای یا خمیده وموزی شکل می باشند.تخم ها در دسته های ۳۰ الی ۱۳۰ عددی بر روی گل ولای و خاک مرطوب،برگهای در حال پوسیدن،خاک هوموس، کود حیوانی و یا گیاهان نزدیک آب و یا سوراخ تنه درختان و … گذاشته می شوند.تخم ها بر اساس درجه حرارت و بسته به گونه حدودا ۲تا۹ روز بعد تفریخ می شوند.

۴ مرحله لاروی وجود دارد.لارو کاملا رشد کرده به طول ۵الی۶ میلیمتر استوانه ای و سفیدرنگ می باشد.سر لارو مخروطی شکل بسیار کوچک زرد رنگ که مجهز به یک جفت چشم کوچک ویک جفت آنتن کوچک و آرواره بالاست.حلقه آخر شکم لارو به دو اندام گیل مانند چهارقسمتی تلسکوپی منتهی میشود.لاروها دارای حرکات مارپیچی دارند.

شفیره ۲الی ۴ میلیمتر طول داشته ودارای یک جفت شیپور تنفسی در ناحیه سفالوتراکس میباشد.بندهای شکم مجهز به برآمدگی های کوچک ومشخص می باشند که به یک موی ظریف منتهی می گردند.در انتهای شکم یک جفت زائده شاخی مانند مشخص دیده می شود.

فقط حشرات ماده از انسان خونخواری میکنند.بالغ ها در تمام ساعات شبانه روز خونخواری کرده ولی بسیاری گونه ها به هنگام غروب و نیمه اول شب فعال بوده و باعث ناراحتی میگردند.

اهمیت پزشکی:

نیش زدن مصرانه گروههای بزرگ این جنس  میتواند فعالیت های خارج از اماکن را غیر ممکن سازد.در بعضی مناطق حتی این حشرات از ادامه عملیات برداشت محصول جلوگیری به عمل می آورد.

تا به امروز، بیش از ۵۰ نوع  ویروس  از Culicoides spp جدا شده اند.

این جنس علاوه بر خونخواری از انسان و ایجاد آزار و اذیت های شدید ، میتواند ناقل Dipetalonema perstans و D. streptocercaو Mansonella ozzardi باشند.فیلر های یادشده اگرچه گاهی واکنش های آلرژیک ایجاد می کنند ولی معمولا آنها را انگل غیرپاتوژن می نامند.

BLUETONGUE یک بیماری آربو ویروسی است که  به خصوص بر روی گوسفندان و گاوها تاثیر می گذارد. این بیماری تقریبا در سراسر جهان دیده شده که توسط حدود ۳۰ گونه از مگس های گزنده از جنس Culicoides منتقل می شود.

 

مبارزه:

برای کنترل موثر کولیکوئیدس ها غالبا خشک کردن مناطق وسیعی از زمین یا مناطق باتلاقی و یا سم پاشی با حشره کش ها لازم است.

کنترل محیطی در مورد بعضی گونه ها میتواند موثر واقع گردد.کاربرد حشره کش های آلی در زیستگاهها بهترین وپایدارترین روش کنترل می باشد.

حفظت شخصی ب استفاده از مواد دور کننده امکان پذیر است.استافده از پشه بند و توری با سوراخ های بسیار ریز پیشنهاد میگردد  که البته به علت ریز بودن عبود هوا و تهویه کاهش می یابد.استفاده از توری و پشه بندهای آغشته به حشره کش میتواند تا یک ماه موثر واقع گردد.

منابع:

۱-  Potential new Culicoides vector of bluetongue virus in northern Europe
.R. Meiswinkel, P. van Rijn, P. Leijs,M. Goffredo.Veterinary Record (2007)
۱۶۱, ۵۶۴-۵۶۵

۲-Tehran University Press;  Rashti SM, Zaim M. A guide to medical entomology

توسط |۱۳۹۸/۱/۸ ۱۵:۰۵:۱۱فروردین ۸ام, ۱۳۹۸|دسته‌بندی نشده|